Terimleri bilmek neden önemli?
Sigorta poliçeleri, hukuki bir sözleşme olduğu için kendine özgü bir dil kullanır. Bu dil ilk bakışta karmaşık görünse de, sık geçen birkaç terimi öğrendiğinizde poliçenizi çok daha rahat okuyabilirsiniz. Üstelik bu terimleri bilmek, teklifleri karşılaştırırken yalnızca fiyata değil, gerçekte ne satın aldığınıza bakmanızı sağlar.
Aşağıda, neredeyse her poliçede karşınıza çıkan on terimi üç grupta topladık: güvencenin kapsamını belirleyenler, poliçenin taraflarını tanımlayanlar ve poliçe süresince ya da hasar anında karşılaşacağınız kavramlar. Her birini kısa bir örnekle açıklamaya çalıştık.
Bu terimlerin tamamı hem bireysel hem de kurumsal poliçelerde aynı anlamda kullanılır. Yani bir kez öğrendiğinizde kasko, konut, sağlık ya da iş yeri poliçenizi okurken de işinize yarar.
Teminat, limit ve muafiyet
1. Teminat: Poliçenin karşıladığı risktir. Örneğin kaskoda “çarpma”, konut sigortasında “yangın” birer teminattır. Poliçede yazmayan bir risk için ödeme yapılmaz.
2. Limit: Bir teminat için sigorta şirketinin ödeyeceği en yüksek tutardır. Hasar limiti aşarsa aşan kısım sigortalıya kalır. Örneğin komşuluk sorumluluğu teminatının bir limiti vardır ve bu tutarın üzerindeki zarar poliçeden karşılanmaz.
3. Muafiyet: Hasarın sigortalı tarafından karşılanan kısmıdır. Muafiyet sabit bir tutar ya da hasarın belirli bir oranı olabilir. Muafiyetli poliçelerin primi daha düşüktür, çünkü küçük hasarları siz üstlenirsiniz.
Bu üç terimi bir arada düşünmek gerekir. Bir kasko poliçesinde çarpma teminatı olabilir, ama bu teminatın muafiyeti yüksekse küçük bir hasarın tamamı size kalabilir. Benzer şekilde geniş bir teminat, düşük bir limitle birleştiğinde büyük bir hasarda yetersiz kalabilir.
Prim ve poliçenin tarafları
4. Prim: Sigorta güvencesi karşılığında ödediğiniz bedeldir. Tek seferde ya da taksitle ödenebilir.
5. Sigorta ettiren: Poliçeyi yaptıran ve primi ödeyen kişidir.
6. Sigortalı: Riski güvence altına alınan kişidir. Çoğu zaman sigorta ettirenle aynı kişidir, ama olmak zorunda değildir. Örneğin bir işveren çalışanları için sağlık sigortası yaptırdığında işveren sigorta ettiren, çalışanlar sigortalıdır.
7. Lehdar: Hasar ya da vefat halinde tazminatın ödeneceği kişi veya kurumdur. Kredili araç ya da konutlarda lehdar genellikle krediyi veren bankadır; bu duruma dain-i mürtehin kaydı da denir.
Tarafların doğru yazılması hasar anında önem kazanır. Örneğin aracın ruhsat sahibi ile poliçedeki sigortalının farklı olması, ödeme sürecinde ek belge istenmesine yol açabilir. Poliçenizi aldığınızda ad, kimlik ve adres bilgilerini kontrol etmeyi alışkanlık haline getirin.
Zeyilname, rücu ve eksper
8. Zeyilname: Poliçe süresi içinde yapılan değişiklikleri gösteren ek belgedir. Adres değişikliği, teminat ekleme ya da plaka değişikliği gibi güncellemeler zeyilname ile yapılır. Değişiklik prim farkı doğurabilir.
9. Rücu: Sigorta şirketinin, ödediği tazminatı hasara sebep olan kusurlu taraftan geri talep etmesidir. Örneğin kaskonuz, kusurlu sürücünün çarptığı aracınızın hasarını ödedikten sonra bu tutarı karşı tarafın trafik sigortasından talep eder.
10. Eksper: Hasarın nedenini ve tutarını tespit eden bağımsız uzmandır. Eksper raporu, tazminat miktarının belirlenmesinde temel belgedir.
Poliçenizi okurken ipuçları
- Önce teminat tablosuna bakın: Hangi riskler var, hangileri yok?
- Her teminatın yanındaki limit ve muafiyeti not edin.
- Özel şartlar bölümündeki istisnaları okuyun.
- Anlamadığınız bir ifade olursa acentenize sorun; bu sorunun cevabı hasar anında çok değerli olabilir.
Bilgi merkezimizdeki sigorta sözlüğünde bu ve benzeri pek çok terimin kısa açıklamasını bulabilirsiniz.
Terimleri bildiğinizde teklifleri karşılaştırmak da kolaylaşır. İki poliçenin fiyatı yakın olsa bile teminat, limit ve muafiyet farkları hasar anında çok farklı sonuçlar doğurabilir. Karar vermeden önce bu üç başlığı yan yana koymanızı öneririz.
