Basamak sistemi nedir?

Zorunlu trafik sigortasında primler herkes için aynı değildir. Sürücünün geçmişte kusurlu kazaya karışıp karışmadığı prim üzerinde doğrudan etkilidir. Bu geçmişi ölçmek için kullanılan yönteme basamak sistemi denir.

Sistemin mantığı basittir: Her araç sahibi bir basamakta bulunur. Hasarsız geçen dönemler sizi üst basamaklara taşır ve daha düşük prim ödemenizi sağlar. Sigorta şirketinin sizin kusurunuz nedeniyle tazminat ödediği her kaza ise sizi alt basamaklara indirir ve primi artırır. Yani iyi sürücü ödüllendirilir, sık hasar yapan sürücü daha fazla öder.

Basamak sistemi yalnızca zorunlu trafik sigortasına özgüdür. Kaskoda da hasarsızlık indirimi vardır, ancak kaskodaki indirim kademelerini her sigorta şirketi kendi tarifesine göre belirler. Bu yüzden trafik sigortası basamağınız ile kasko hasarsızlık indiriminiz birbirinden bağımsız ilerleyebilir; biri düşerken diğeri korunabilir.

Trafik sigortası primini basamak dışında başka etkenler de belirler: aracın türü ve kullanım şekli, kayıtlı olduğu il ve tarife düzenlemeleri bunların başında gelir. Aynı basamaktaki iki sürücünün farklı prim ödemesi bu nedenle olağandır.

Basamak nasıl yükselir?

Poliçe dönemini sigorta şirketine hasar ödemesi yaptırmadan tamamladığınızda, yenilemede bir üst basamağa geçersiniz. Bu bilgi Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) kayıtlarında tutulduğu için şirket değiştirseniz bile geçmişiniz sizinle gelir. Yani hasarsızlık avantajınız belirli bir şirkete bağlı değildir.

İlk kez araç alan ya da daha önce kaydı olmayan kişiler orta düzey bir başlangıç basamağından başlar. Basamak sayısı ve her basamağın prime etkisi, trafik sigortası tarife düzenlemeleriyle belirlenir ve zaman zaman güncellenir.

Basamak nasıl düşer?

Kusurlu olduğunuz bir kaza nedeniyle sigorta şirketiniz karşı tarafa tazminat öderse, yenilemede basamağınız düşer. Aynı dönemde birden fazla ödeme yapılmışsa düşüş daha büyük olabilir.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, basamağı etkileyen şeyin kaza değil sizin kusurunuzla yapılan ödeme olduğudur. Tamamen karşı tarafın kusurlu olduğu bir kazada sizin basamağınız düşmez. Kusur oranları ise kaza tespit tutanağı ve gerekirse eksper incelemesiyle belirlenir. Bu yüzden tutanağı doğru ve eksiksiz doldurmak çok önemlidir.

Kusur oranı her zaman tam olmak zorunda değildir. Kusurun taraflar arasında paylaştırıldığı kazalarda her iki sigorta şirketi de karşı tarafa kendi sigortalısının kusuru oranında ödeme yapar ve bu ödemeler basamak hesabında dikkate alınır. Karşı tarafın zararı sizin sigortanızdan ödenmediği sürece basamağınız bu kazadan etkilenmez.

Basamağınızı korumak için ipuçları

  • Poliçenizi süresi dolmadan yenileyin. Uzun süre poliçesiz kalmak hem cezai risk taşır hem de geçmiş kaydınızın değerlendirilmesini zorlaştırabilir.
  • Kaza anında tutanağı dikkatle doldurun, fotoğraf çekin ve tanık bilgilerini alın.
  • Kusur oranına itirazınız varsa süresi içinde sigorta şirketinize bildirin.
  • Araç değiştirirken basamağınızın yeni araca aktarılıp aktarılamayacağını acentenize sorun.

Basamak sistemi, uzun vadede dikkatli sürüşün en somut ödülüdür. Birkaç yıllık hasarsız geçmiş, trafik sigortası priminizde hissedilir bir fark yaratabilir.

Araç veya plaka değişikliğinde ne olur?

Aracınızı satıp yenisini aldığınızda basamak bilginiz tamamen sıfırlanmaz. Mevzuat, belirli süreler ve koşullar içinde önceki aracınızdaki basamağın yeni araca taşınmasına imkân tanır. Bu koşullar kullanım türü (hususi, ticari) ve araç sayısı gibi etkenlere göre değişebilir.

Plaka değişikliği tek başına basamağınızı etkilemez; önemli olan araç ve sahiplik bilgisidir. Emin olmadığınız her durumda teklif almadan önce bize danışmanız, gereksiz yere yüksek prim ödemenizin önüne geçer.

Son olarak, basamak bilginizi yalnızca yenileme zamanı geldiğinde değil, araç alıp satarken ve şirket değiştirirken de gözden geçirin. Hatalı görünen bir kayıt fark ederseniz, sigorta şirketiniz aracılığıyla düzeltme talep edebilirsiniz. Doğru kayıt, doğru prim demektir.